Hayat güzel

Eline sağlık Yavuz Semerci...

YAVUZ SEMERCÄ° / GAZETEPORT

Yönetici dostlarım alınmasın, Akbank yanlış yaptı. Hem de büyük bir yanlış…

Akbank bir günde yüzlerce insanı kapının önüne koyarak, Türk ekonomi aktörlerine “iÅŸler berbat olacak” mesajı verdi.
Ayrıca 3 gün önce Hürriyet Gazetesi’ne “Bu kriz bizi zıplatır” açıklamasını yapan Yönetim Kurulu BaÅŸkanı Suzan Sabancı’nın sözlerinin de aslında ne anlama geldiÄŸini de anladık: Ekonomiden önce çalışanlarımızı zıplatacağız!

Bir baÅŸka gerçek daha anlaşıldı. Suzan Sabancı, kısa bir süre önce “Küresel mali kriz bizi teÄŸet geçer” diyen BaÅŸbakan Tayyip ErdoÄŸan’ı, Banker Dergisi’nde övüyordu. Anladığımız kadarıyla Sabancı, ErdoÄŸan ile aynı görüÅŸte deÄŸil. Krizin teÄŸet geçmeyeceÄŸini herkesten önce Akbank çalışanlarının anlamasına yardımcı oldular!

KÖTÜ ALIÅžKANLIKTAN KURTULMAK Ä°ÇÄ°N BÄ°R FIRSAT
Biliyorum, Sabancı ailesi ve her fırsatta büyük reklam veren olduÄŸunu hatırlatan banka yöneticileri, kendilerine yönelik küçük eleÅŸtirilere bile tahammül göstermiyor. Bu yazı sanırım bu kötü alışkanlıktan onları kurtarmak için bir fırsat olacak…

Ä°ÅŸçi çıkardığı için bir bankanın eleÅŸtirilmesini haksızlık olarak deÄŸerlendirenler çıkabilir. Bu nedenle Akbank özelinde biraz sayılara bakmak, onları konuÅŸturmak gerekiyor.

1) 1.000′e yakın çalışanını iÅŸten çıkaran Akbank, dokuz aylık bilançolar dikkate alındığında borsanın en karlı bankası. Ancak bankanın 9 aylık karı dolar bazında yüzde 34 düÅŸmüÅŸ durumda. (Döviz kurlarındaki yükseliÅŸten kaynaklanıyor)

2) Akbank’ta büyük çaplı iÅŸten çıkarma tüm sektörlerde büyük bir moral bozukluÄŸuna neden oldu. Morallerin bozulmasının temel nedeni, bu ölçüde iÅŸten çıkarma yapan ÅŸirketin zarar deÄŸil, 9 aylık bilançosunda tam 1.5 milyar YTL kar açıklamasıydı…

3) Bankanın net karı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5′lik bir düÅŸüÅŸe iÅŸaret ediyor. Enflasyon etkisi de dikkate alındığında Akbank YTL bazında geçen yılın ilk dokuz ayına oranla yüzde 15 daha az kar etmiÅŸ durumda.

4) Dolar bazlı bilançosuna bakıldığında ise kur etkisi nedeniyle karın neredeyse eridiÄŸi görülüyor. Geçen yıl ortalama 1.20′lik kurdan 1 milyar 250 milyon dolar kar yazan Akbank’ın, bu yıl aynı dönemde 1.60′lık kur nedeniyle karı dolar bazında 933 milyon dolara kadar erimiÅŸ durumda. Dokuz aylık bilançolara bakıldığında, Akbank’tan daha yüksek kar elde eden tek ÅŸirket Turkcell. 1 milyar YTL’nin üzerinde kar eden diÄŸer ÅŸirketler dikkate alındığında ise Ä°ÅŸ Bankası, Erdemir ve Garanti Bankası bulunuyor. Dolayısıyla ortaya bu kadar büyük ölçekte çalışanıyla yollarını ayıran ilk ÅŸirketin, borsanın ikinci karlı ÅŸirketi olması gibi ironik bir durum çıkıyor. Üstelik, Akbank’ın personel maliyeti açısından diÄŸer bankaların oldukça altında kaldığı da bilinirken.

BEÅž GÜNLÜK KAR KADAR TASARRUF SAÄžLADILAR!
5) Bin kiÅŸinin Akbank’a maliyeti ne kadardır? Bunu biraz speküle etmekte fayda var. Yaklaşık bir deÄŸer ortaya koyabileceÄŸimizi düÅŸünüyorum. Ä°ÅŸten çıkarılanların vergiler dahil Akbank’ta ortalama maliyetinin 2 bin YTL’den olduÄŸunu varsayalım. Az mı? Peki 3 bin YTL olsun. Banka bu kadar kiÅŸiyi iÅŸten çıkararak ayda 3 milyon YTL tasarruf saÄŸladı. Bu yılda 36 milyon YTL eder. Doların ortalama kurunu 1.5′den hesaplayın 24 milyon dolarlık bir tasarruftan bansediyoruz.

6) Akbank’ın dolar bazında günlük karı 5 milyon dolar. Yani 5 günlük karı kadar bir tasarruf saÄŸladı. YTL bazında günlük karı 8 milyon YTL. YTL bazında elde ettiÄŸi tasarruf 4.5 günlük karına eÅŸit.

7) Yani Türkiye’nin en büyük bir kaç özel bankasından birisi olan bir bankanın herkesten önce piyasaya bir iÅŸaret fiÅŸeÄŸi fırlatmasına gerek olmayacak rakamlardan bahsediyoruz. Ä°ÅŸsizliÄŸin çığ gibi büyüdüÄŸü bir ülkede, sokaÄŸa bu kadar insan bırakmanın yaratacağı moral bozukluÄŸunu dikkate almalıydı Akbank yönetimi.

Denebilir ki bir firmanın veya bankanın önceliÄŸi karlılığı korumaktır. Elbette ama size Akbank ile ilgili bir hatırlatma yapmam lazım. Göreceksiniz ki bu bankanın topluma olan sorumluluÄŸu diÄŸer bankalardan daha fazladır. Pek çoÄŸumuzun unutmak istediÄŸi 2001 krizine dönelim. MüthiÅŸ bir bankacılık krizi. Akbank bu krizden yara almadan ve bilancosunu neredeyse yüzde 100 büyüterek çıktı. O günler biraz geçip, krizin nedenleri araÅŸtırıldığında bakın Akbank ile ilgili nasıl bir tespit yapıldı?

2001 YILINI UNUTMAMANIZ GEREKÄ°YORDU!
9) Krizin nedenleri üzerine dönemin (22′inci dönem) milletvekillerinden bir Meclis AraÅŸtırma Komisyonu kuruldu. Onlarca uzman çalıştırıldı. Ve 1130 sayfalık bir rapor yayımlandı.

Raporun 289′uncu sayfasının (Ziraat Bankası’nı inceleyen) son cümlesini aktarıyorum:

“Banka, (Ziraat Bankası) 19.02.2001-23.02.2001 tarihleri (5 günlük bir süreçten bahsediyor) arasında en çok Akbank A.Åž’den ortalama yüzde 2.318.5 (yanlış deÄŸil yüzde ikibinüçyüz) maliyetle borçlanmış ve bu dönemde sözkonusu bankaya (Akbank’a) 110 trilyon TL faiz ödemiÅŸtir.”

Raporun 299 sayfasında ise Akbank ile Halk Bankası arasındaki durum ÅŸöyle özetleniyor:

“Bankaca, (Halk Bankası) 19.02.2001/02.03.2001 tarihleri arasında (yine 5 günlük bir süreden bahsediyoruz) Akbank A.Åž’den günlük ortalama olarak 572.350 milyar TL borçlanılmıştır. Bu borçlanmalar nedeniyle maruz kalınan faiz gideri 286 trilyon 423 milyar TL7dir. Akbank A.Åž’inden yapılan borçlanmaların ortalama faizimaliyeti yüzde 1.801 (Yüzde binsekizyüzbir) olarak hesaplanmıştır.”

10) Anlayacağınız, (Resmi raporlara girdiÄŸi kadarını yazıyorum) Akbank 2001 krizinde sadece 5 günde, iki kamu bankasından (yüzde binlerin çok üzerinde bir faiz uygulayarak) 400 trilyon lira (bugünün parasıyla 300 milyon dolar) para kazanmış bir bankadır.

DERÄ°N BÄ°R HAYAL KIRIKLIÄžI!
Ben o bankanın yönetici olsam, Suzan Sabancı’ya bunu hatırlatır, “Efendim geçtiÄŸimiz krizde kamu bankalarından beklenmedik ve anormal bir para kazandık. 5 günde 300 milyon dolar faizden para kazandık. Kazandığımız para, kamu bankaların zararı olarak Hazine tarafından karşılandı ve bunu toplum ödedi. Bugün bırakın da yılda 24 milyon dolar zarar edelim. En azından bu topluma ve Türk ekonomisine karşı bir sorumluluÄŸumuz var” derdim.

Belki birisi demiÅŸtir.

Umarım Sabancı Ailesi’nin üyeleri “Reklam gelirleri hızla azalan Türk basının da bunu bize kim hatırlatacak” dememiÅŸtir.

Diyen çıktıysa, bu yazı onlar üzerinde derin bir hayal kırıklığı yaratmıştır.

Bundan eminim…